Narsistik Kişilik Bozukluğu


| 31 Mayıs 2005 | 551 yorum | 8552 gosterim

Kendini mükemmel görmek, başkalarını düşünmemek ve yargılanmaktan korkmak


Nedir

Narsistik kişilik bozukluğu kendini mükemmel görmek, başkalarını düşünmemek ve başkaları tarafından yargılanmaya aşırı hassasiyet olarak tanımlanabilir. Sadece kendini düşünmek ve davranışlarının başkalarına olan etkisini umursamamak bu kişilerin en temel özellikleridir.

Narsistik kişiler genelde ilgi odağı olmayı, dikkat çekmeyi ve olayları kontrol etmeyi isterler. Başkalarının hayranlığını ve sevgisini kazanmayı şiddetle arzularlar. Kendileri hakkında mükemmelliyetçidirler. Dikkati üzerlerine toplamak için tiyatromsu krizler yaratabilirler. Bu kişiler herkesin ve herşeyin kendilerine bağlı olması gerektiğine inanırlar.

Narsistik kişilik bozukluğu olan kişiler mükemmele ulaşmak için aşırı derecede çaba sarfederler. Birisi kendilerini yada yaptıkları işi eleştirdiğinde büyük bir öfke ile tepki verirler ve saldırganlık gösterebilirler.

Diğer taraftan bazı Narsistik kişiler ihtiyaçları olan tüm ilgi ve dikkati çekmelerine yetecek kadar yetenekli ve başarılı olabilirler. Böylece her hangi bir problem yaşamazlar ve gayet sağlıklı görünebilirler. Bu durumda bile hala kendilerinden bekledikleri normal üstü beklentileri nedeniyle tam olarak tatmin olmayabilirler.

Narsistik kişiler genelde kendi değerlerini fazlası ile abartırlar. Sürekli olarak yeteneklerini olduğundan fazla gösterirler, ukala, gösteriş meraklısı ve kendini beğenmiş görünürler. Kendilerinin herkesten daha üstün olduğuna inanırlar. Bu şekilde düşündükleri sürece kendilerini güvende ve mutlu hissedebilirler. Kişiliklerinin olumsuz taraflarını genelde inkar ederler yada mantıklı açıklamalar getirirler. Fakat kişi eğer önemli başarılara imza atamaz ise büyük bir ikilem yaşamaya başlarlar. Bunun sonucunda kendilerini sahtekar, boş ve mutsuz hissederler.

Bu kişiler duygusal olarak uç noktalarda yaşarlar; dolayısıyla ya kendilerini mükemmel görürler ya da utanç içinde kahrolurlar. Başka insanların onaylaması ile kendilerini mükemmel hissederler, gururlu, kibirli ve mağrur olurlar, kendi kendilerine yetebilirler. Başkalarının onayı olmaz ise yada kesilirse birden kendilerini aşağı hissederler, çirkin olduklarını düşünürler, kıskançlık ve haset duyarlar ve kendilerine olan tüm güvenlerini yitirirler.

Narsistik kişiler başkaları ile işbirliği yapmakta zorlanırlar çünkü dikkatleri hep kendi üzerlerinde olur. Yaptıkları her işte insanların hayranlığını kazanmaya ve mükemmelliklerini ve üstünlüklerini ıspatlamaya çalışırlar. Başka insanların duygularını yada ne yaşadığını algılayamazlar. Empati yapamazlar ve ender olarak bir insana duygusal olarak bağlanabilirler. Eğer başkalarının ihtiyaçlarını sezebilirlerse bunu o kişilerin zayıflıkları olarak değerlendirirler.

Narsistik kişiler başkalarının kendi rahatları ve mutlulukları için başka insanların isteklerinden vazgeçmeleri gerektiğine inanırlar. Sadece bir şeyi istiyor olmaları elde etmek için yeterli bir nedendir. Başkalarından özel muamele görmeyi hakettiklerine inanırlar. Bu insanlar genelde başkalarına haset ederler ve diğer insanlarında sürekli kendisini kıskandığını düşünür. Başka insanların sahip oldukları değerleri ve başarıları kıskanır.

Bu kişiler çoğunlukla başkalarının kendilerini nasıl algıladıklarına dikkat ederler, dolayısıyla değerli, üstün saydıları, özel yada yüksek statüye sahip insanlar ile olarak kendi değerini arttırmaya çalışırlar.

Narsistik kişilerin başkaları ile olan ilişkileri sorunludur çünkü aşırı ilgi ihtiyaçları ve başkalarının duygu ve düşüncelerini umursamamaları yüzünden insanlar uzaklaşırlar. Sosyal olarak aktif, keyifli ve cazip olabilirler fakat insanlara karşı sorumsuz ve kibirlidirler.

Özel ilişkilerinde narsistik kişiler eşlerinden karşılıksız sevgi ve ilgi isterler buna karşılık hiç bir sorumluluk almazlar. Bu kişilerin bir ilişkiye girmesinin iki nedeni vardır; ya arzu ettikleri bir noktaya ulaşmak (mevki, para, pozisyon vs) yada mükemmelliklerini sürekli onaylayıp destekleyecek birine duydukları ihtiyaç. Narsistik kişiler ile birlikte olan insanlar çoğunlukla daha once Narsistik bir anne yada babaya sahip olmuş kişilerdir, öyle ki çocukluklarında sömürünün ve ilgisizliğin sevgi olduğunu öğrenmişlerdir. Dolayısıyla Narsistik bir eş ile birlikte olduklarında kendi haklarını aramayı düşünmezler ve ilişkilerinde kalarak eşlerinin kendilerini hiç bir karşılık vermeden kullanmalarına izin verirler.

Narsist kişiler toplumsal sorumlulukların kendileri için geçerli olduğuna inanmazlar. Karşılığında hiç bir şey vermeden başkalarının kendilerine hizmet etmesini beklerler. İstekleri olmadığında sözlü saldırılar, sinir krizleri, duygusal, fiziksel yada cinsel taciz ile tepki verebilirler. Birisi çıkıp bencil ve sömürgen yapılarını yüzlerine vurmaya kalkarsa aşağılayıcı ve saldırgan olabilirler.

Mükemmel olduklarına dair inancı koruyabilmek için her tür davranışı gösterebilirler; değerlerini değiştirebilir, yalan söylemek, aldatmak, inkar etmek ve hatta gerekirse suç işlemek.

Tam olarak hastalığın sebebi bilinmiyor ama bazı araştırmacılar çocuklukta yaşanılan tecrübeler ile bağlantılı olduğunu öne sürmüştür. Hastalık genelde ergenlik çağının başında ortaya çıkmaya başlamaktadır.

Belirtiler

  1. Kritize edilmeye karşı öfke, utanç ve aşağılanma hissi duyar
  2. Kendi çıkarları için başkalarını kullanır
  3. Sadece kendini düşünmek
  4. Yeteneklerini ve başarılarını abartır
  5. Başarı, güç, güzellik, zeka yada ideal aşk ile ilgili fantaziler kurar
  6. Başkalarının kendisine farklı davranması gerektiğine dair beklentiler
  7. Sürekli insanların dikkatinin ve beğenisinin üzerinde olmasını beklemek
  8. Başkalarını kıskanmak ve haset etmek
  9. Aşırı gurur ve mükemmel olduklarına dair inanç
  10. Suçunu kabul etmez yada eleştiriyi kaldıramaz
  11. Fedakarlık yada iyilik yapmaz ama gösteriş amacı ile küçük davranışlarda bulunabilir
  12. Empati yapamaz
  13. Herşeye hakkı olduğuna inanır
  14. Yüzeysellik
  15. Sürekli şöhret, zenginlik ve başarı hayalleri kurar
  16. Dikkat çekmek, ilgi odağı olmak ve övülmek arzusu

Tedavi

Narsistik kişiler genelde psikoloğa yada psikiyatriste kişilik problemleri dışında başka sorunlar için gelirler. Genelde başka insanlar ile yaşadıkları problemleri kendi davranışlarının bir sonucu olarak düşünmezler aksine dış etkenlerin yada o insanların hataları sonucu olduğuna inanırlar. Bu kişiler çoğunlukla duygusal problemlere tahammül edemezler ve depresyon yaşadıklarında terapiye gelirler. Çoğunlukla gerçekler ile hayalleri arasında fark olduğunu gördüklerinde yada mükemmel olduklarına dair inançlarını sarsacak bir kriz yaşadıklarında (eşlerinin terketmesi, iş kaybı gibi) depresyona girerler.

Terapiye girmek genelde bu kişiler için zor olabilir çünkü yardıma ihtiyaçları olduğu fikri onlar için aşağılayıcı bir olaydır. Fakat ciddi bir kriz yaşıyorlarsa, kendilerine olan güvenlerini kazanmak, mükemmel oldukları inancına ve fantazilerine yeniden kavuşmak için tedaviye gelebilirler. Kendileri hakkındaki düşünceleri, geçmişleri, şu anki durumları ve tedavinin ne için gerektiği konusunda ki fikirleri itibarlarını yükseltme arzusu ile çarpıtılmıştır. Dolayısıyla gerçeklere dayalı yorumları redderler ve yeterince egoları beslenmezse terapiyi bırakabilirler. Dolayısıyla belli bir ölçüye kadar kişinin gururunun okşanması tedavinin devamını sağlamak açısından önemli olabilir.

Psikoterapi başkaları ile ilişkilerinde daha pozitif ve faydalı şekillerde davranmayı öğrenmesi, kendisi ve başkaları hakkında daha gerçekçi düşünceler geliştirmesi açısından faydalı olabilir, fakat doktorun hasta ile oldukça dengeli bir iletişim geliştirmesi çok önemlidir.

Çiğdem Alper, MA


Psikoterapist

İstanbul:


İlişki Psikoterapileri Enstitüsü



Valikonağı cad. Saroğlu apt. no:83/8


Nişantaşı – İstanbul


0212 233 70 73

İzmir:

1401 Sk. Kültür apt. no: 26/1


Alsancak – İzmir


0531 576 67 56

Forumdan Yorumlar (551)

  1. sultansgt 20 Nisan 2014

    Arkadaşlar ,eşim narsist vede bir iş yapmasını istediğimde sürekli bakarız diye cevap veriyor. Bakarız cevabı ne demektir biri açıklarsa sevinirim..



    "Bakarız" sorumluluktan kaçma taktiği bi de ukalaca "işine bak" sözünü çok duydum kendi çok bi iş yapıyormuş gibi.daha neleer neler...

  2. sultansgt 20 Nisan 2014

    Arkadaslar dramimi anlatsam kendim bile inanamiyorum fakir sandim acidim kendiside acindirdi evlendim. Daha ilk ayimizda normal olmadigini anladim bunlarin evi rezillik icindeydi bogazlarina asiri düskün olmalarina ragmen mutfak dolaplari bile yok ailesinin, hediye koltuk kirik tuvaletlerini banyolarini hic anlatmayayim. Evimize birsey alacagim aldirmiyor bagiriyor para biriktirmemiz lazim diyor bastan sesimi cikarmadim ama baktim kendi ne isterse aliyoruz ben itiraz edemiyorum bir laf buluyor bogazina gelince eli bol ama eve en ufak birsey alacagiz kiyamet kopuyor hamile kaldim benim parami bana vermiyor ne yapacaksin parayi evden disari cikmama kiziyor ama kendi diledigi gibi gezip kafayi bile cekiyor gece yarilari körkütük sarhos ben bunlari cekerken babasinida ayni oldugunu zamanla ögrendim karisini o kadar eziyor ki annesine gitmek istese tehdit ediyor kendisi istedigi gibi gezip sürtüyor kimse karisamaz karisina para yok evden disari cikmak yok hemde hicbiryere ya beraber gidecekler yada hic oda misafirlige asla gitmez ne emekligi var ne birseyi kendi kazanmis kendi yemis ama benim ailemde en kücük birsey görse olay cikiyor basliyor kinlenmeye bir cocugum engelli dogdu biri gitti babasiyla kopya gibi huylari evleri rezillik icinde karisina gün yüzü göstermemis oda sesi cikmiyor ezik ezik yasiyor



    Sizinle birebir aynı şeyleri yaşamışız bu kadar olur benzerlik.sizi çoook iyi anlıyorum.anlattıklarınızı okuyunca nasıl hasta insanların içinde yaşamaşım çok iyi anlıyorum şimdi.bunun bi tedavisi yok mu gerçekten bu insanlar böyle yaşayıp böyle mi ölecekler inanamıyorum.beni öyle hale getirdi ki ölse zerre kadar üzülmem diye düşünüyorum.çok aşağılık bi karakterde oluyor bu insanlar nasıl bişey anlamıyorum nasıl bi hastalık ya da hastalık diye yutturuyorlar mı böyle olmak kendi tercihleri mi biri bişey söylesin nolur

  3. SABENA 15 Ocak 2013

    Ben zaten oğlumun pskiyatristinden eşimin gerçekte ne olduğunu öğrendim. Keşke sizin düşündüğünüz gibi durum olsa ....O zaman hayat kolay olurdu vede bu durumla yaşamak zorunda kalmazdım.

  4. admin 13 Ocak 2013

    Sayın üyeler, Narsistik kişilik bozukluğu çok ciddi bir rahatsızlıktır. Bir psikiyatrist tarafarından teşhis konmasını gerektirir. Eşleriniz isteklerinizi yapmıyorsa, size karşı hoşgörüyle, şefkatle, sevgiyle, özenle yaklaşmıyorsa, sizi umursamıyorsa, önemsemiyorsa, size yokmuşsunuz gibi davranıyorsa, sizi göz ardı ediyorsa, duygusal olarak incitiyorsa bu her zaman Narsist olduğu anlamına gelmez. Bazı durumlarda ilişkinizde problem yaşadığınızı gösteriyor olabilir. Bir çok eş, güç kavgası yaparak, ilişkilerinde sevginin nefrete dönüşmesine yol açabilir. Sürekli olarak aranızda sevgiyi beslemek yerine öfkenizi besliyor olabilirsiniz ve artık biribirinize zarar veren bir boyuta ulaşmış olabilirsiniz. Bir başka açıklama artık aranızda sevgi kalmamış olabilir ve birbirinize değer vermiyor olabilirsiniz. Birbirinizle yaşamaktan mutlu olmayabilirsiniz.

    Sağlıklı insanların uzun süredir mutsuz oldukları bir ortamda gösterecekleri davranışlar ile Narsist bir kişinin davranışları uzman olmayan birisine aynı gibi gelebilir, fakat verilecek teşhis farklı tedaviler gerektirir. Gerçekten sorunlarınızın çözümü için bir uzman ile çalışmanız gerekmektedir.



    Aynı şekilde ve karşılıklı olarak

    Arkadaşlar ,eşim narsist vede bir iş yapmasını istediğimde sürekli bakarız diye cevap veriyor. Bakarız cevabı ne demektir biri açıklarsa sevinirim..

  5. SABENA 11 Ocak 2013

    Arkadaşlar ,eşim narsist vede bir iş yapmasını istediğimde sürekli bakarız diye cevap veriyor. Bakarız cevabı ne demektir biri açıklarsa sevinirim..

Konu ile ilgili yorum yapmak ve yorumların tamamına ulaşmak için tıklayınız