Anoreksiya aşırı diyet yapma sonucu oluşan önemli derecede kilo kaybıdır.
Tanım
Anoreksikler kiloları ne olursa olsun kendilerini şişman hissederler. Çoğu kez anoreksikler normalden daha zayıf olduklarını farketmezler ve 45 kg olsalar bile kendilerini şişman kabul ederler. Dahada zayıf olma çabaları içinde anoreksikler, her koşulda yemek yemekten ve kalori almaktan kaçınırlar. Bu hastalığın %10-20 oranı, oluşan çeşitli komplikasyonlar nedeniyle ölümle sonuçlanır.
Anoreksikler genelde mükemmeliğe ulaşmaya çalışırlar. Oldukça yüksek hedefler belirlerler ve kendilerini sürekli olarak ıspatlamak zorunda hissederler. Genelde başkalarının ihtiyaçlarını hep kendi ihtiyaçlarının önünde tutarlar. Anoreksik bir hasta yaşamda kontrol edebildikleri tek olayın yemek ve kiloları olduğunu düşünürler. Her sabah tartı üzerindeki sayı, zayıf olma hedeflerinde başarılı olup olmadıklarını belirler. Kilo kaybetmeyi başardıklarında kendilerini güçlü ve kontrolde hissederler. Genelde kalorilerine ve kilolarına yoğunlaşmaları istemedikleri duyguları bloke etmenin bir yoludur. Anoreksikler için, problemlerle direk olarak baş etmektense kilo vermek daha kolaydır. Genelde bu kişilerin kendilerine güveni çok azdır ve bazen yemek yemeyi haketmediklerini düşünürler. Çoğunlukla bir sorun olduğunu inkar ederler. Açlık duygusunu sürekli olarak inkar ederler. Kendilerine yardım edilmeye çalışıldığında şiddetle direnirler çünkü terapi onlar için sadece yemek yemeye zorlanmak demektir. Problemleri olduğunu bir kere kabul ettikten sonra ve yardım almayı kabul ettikten sonra tedavi edilebilirler. Bunun için hem psikolojik, hem tıbbi hemde beslenme açısından yaklaşılan kombine bir tedavi yöntemi uygulanır.
Belirtiler
- Gözle görülür kilo kaybı
- Gittikçe içe kapanma
- Aşırı derecede egzersiz yapma
- Kilo almaktan şiddetle korkmak
- Yorgunluk
- Sürekli üşümek
- Kaslarda güçsüzlük
- Yemeklere, kaloriye ve yemek tariflerine obses olmak
- Yemek yememek için sürekli bahane bulmak (ör: daha önce yedim, kendimi iyi hissetmiyorum gibi)
- Alışılmadık yemek yeme alışkanlıkları (ör: Yemekleri minik parçalara bölmek)
- Yiyecek yanında farkedilebilen bir rahatsızlık
- Çok ince olmasına rağmen aşırı şişman olduğundan yakınmak
- Başkaları için yemek pişirme ama kendisinin yememesi
- Sadece diyet yiyecekleri ile yemekleri sınırlamak
- Yemek yediği için utanç yada suç hissetmek
- Depresyon, Depression, sinirlilik, ani duygu değişimleri
- Kusarak, müshil ilacı yada diet hapı kullanarak kilo kontrolü sağlama
- Düzensiz adet görmek
- Adetin durması
- Kilo kaybını saklamak için bol kıyafetler giymek
- Sürekli tartı üzerinde kilo kontrolü yapmak
- Baş dönmesi ve bayılma
- Topluluk arasında yemek yemekte zorlanma
- Yemek yeme düzeni konusunda oldukça ketum
- Neredeyse beyaza kaçan solgun bir yüz
- Başağrıları
- Mükemmelliyetçi yaklaşım
- Kişisel değerini ne yiyip yemediği ile belirlemek
- Kilo kaybını açıklayabilecek hiç bir fiziksel sorunun olmaması
Bedensel/Tıbbi Komplikasyonlar
- Yorgunluk ve enerji eksikliği
- Adetin durması
- Cilt problemleri
- Saçların ve tırnakların zayıf olması ve kolay kırılması
- Baş dönmesi ve baş ağrısı
- Aşırı su kaybı
- Nefes darlığı
- Kalp atışında düzensizlik
- Ellerin ve ayakların soğuk olması
- Şişkinlik
- Kabızlık
- Saç kaybı
- Mide krampları
- Metabolizmanın yavaşlaması
- Vücudun su toplaması (Ödem)
- Karaciğer ve böbrek yetmezliği
- Kemik kaybı (Osteoporoz)
- Uykusuzluk (İnsomniya)
- Kansızlık (Anemi)
- Kısırlık
- Depresyon
- Potasyum eksikliği
- Infertility
- Depression
- Kalp krizi ve ölüm
Nedenleri
Doktorlar tam olarak bu hastalığın neden oluştuğunu bilmemektedir. Araştırmalar aile yaklaşımı, kültürel etkenler ve genler gibi pek çok etkinin hastalığın oluşmasına yol açtığını göstermektedir.
Nedenlerden bir tanesi, modern ve ekonomik olarak gelişmiş toplumlarda medyanın genç insanlara özellikle kadınlara gönderdiği mesajlardır. Bu mesajlarda ana tema aşırı inceliğin çekici olduğudur. Modeller ve bazı ünlü kişiler gibi ince olabilmek bazı insanların sağlıklı olmayan bir kiloya inmelerini gerektirir. Bazı kişiler hem sağlıklı hemde ince olabilir fakat sorun pek çok gencin sağlıklarını yitirmeden o inceliğe ulaşmalarının mümkün olmamasıdır.
Bazı genç insanlar medyanın incelik ile ilgili mesajlarına bakarak yanlış fikirler geliştirebilirler. Örneğin, 14 yaşındaki bir genç kız, 1.60m boya sahip birinin ideal kilosunun 40 kg. olması gerektiğine inanabilir, oysa sağlıklı kilo 50kg. olmalıdır. Sonuç olarak yavaş yavaş öğünleri atlamaya başlar ve sağlıklı olmak için ihtiyacı olan besini almayı reddeder. Gittikçe zayıflar fakat kendini genede şişman hisseder. Sonunda öyle bir hale gelir ki gıdasızlıktan dolayı hastaneye kaldırılması gerekli olur.
Fakat yeme bozuklukları basitçe yemek ve incelme ile açıklanamaz, sorun bundan çok daha karmaşıktır. Yeme Bozukluğu olan kişiler ümitsizce başkaları tarafından onaylanmayı ve kabullenilmeyi arzu ederler ve bazen bu duyguları kısa vadede ince olmakta bulabilirler yada yemek yiyerek kendilerini rahatlatabilirler. Yeme bozukluğu aslında temelde vücudun açıklanmayan duygularını, kendisini ve karşılanmayan ihtiyaçlarını ifade etme şeklidir.
Tıbbi Yardım Ne zaman alınmalı?
Aşırı derecede kilo kaybı varsa yada aşırı yemek yemek ve aşırı diyet yapmak arasında gidip geliniyorsa bir doktor ile konuşmak önemli olabilir. İnkar etmek yeme bozukluklarının bir belirtisidir, dolayısıyla kişi çoğunlukla bir aile bireyinin yada arkadaşının ısrarı sonucu doktora gitmeyi kabul eder. Eğer aile bireylerinden birinde yada bir arkadaşınızda yeme bozukluğundan kuşkulanıyorsanız, bir doktora görünmesi konusunda ısrar etmelisiniz, beklemekle zaman kaybetmeyin ve sorunun kendi kendine çözümlenmesini beklemeyin.
Tedavi
Genel olarak kabul edilen bir gerçek yeme bozukluklarının tedavisinde, psikoterapist, doktor, yeme uzmanı ve hemşire gibi farklı alandan çeşitli klinisyenlerin tedaviye katılmasıdır
Çoğu hastada yeme bozukluğunun yanısıra aynı zamanda tedavi edilmesi gereken depresyon, kaygı bozukluğu ve diğer psikiyatrik sorunlarda mevcuttur.
Yeme bozukluğu, hem fiziksel hemde ruhsal olarak insanı tahrip eder, dolayısıyla bu tür rahatsızlığı olan insanların hemen doktora başvurması gerekir. Erken teşhis ve önlem almak kişinin daha çabuk iyileşmesini önemli ölçüde etkiler. Erken zamanlarda teşhis edilmeyen ve geç kalınan durumlarda yeme bozukluğu kronik bir hale gelebilir ve hastanın yaşamını tehdit edebilir.
En etkili tedavi yöntemi bir doktor ve yeme uzmanı ile birlikte psikoterapi yada psikolojik danışmanlık almaktır. Tedavi kişiye özel olarak belirlenmelidir, çünkü tedavi hastalığın şiddetine ve hastanın özel sorunlarına, ihtiyaçlarına hitap etmelidir.
Psikolojik terapi hastanın hem yeme bozukluğuna hemde hastalığın altında yatan kişisel ve kültürel psikolojik etkenlere eğilmelidir. Hastanın hem kendisiyle hemde yiyeceklerle barış içinde ve sağlıklı bir şekilde nasıl yaşayacağını öğrenmesi gerekir.
Çiğdem Alper, MA
Psikoterapist
0531 576 6756
Bu e-Posta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir
Bu e-Posta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir
Klinik Adresleri:
- İlişki Psikoterapileri Enstitüsü: Halaskargazi cd. Kaktüs apt. no: 385/8 Şişli - İstanbul
- Derin Eğitim ve Danışmanlık Merkezi: Tütüncü Mehmet Efendi Cad. Uğur Apt. No:107 K:2 D:11 Göztepe / İstanbul
Geridönüş(0)
 |
Bu yazı için geridönüş linki
Bu yorumun beslemesine abone olun