İkinci Evlilik ve Çocuklar Üzerindeki Etkisi


| 17 Şubat 2009 | 10 yorum | 29459 gosterim
divorcechildren_k

İkinci kez evlilik ebeveynlerin umutla girdikleri,olumlu, paylaşımcı, neşeli bir aile ortamına duyulan ihtiyacı gidermenin bir  yoludur.


Bu durum gerek   yalnızlığın giderilme ihtiyacından, gerekse de tek başına sorumlulukların  altından kalkmaya  çalışmanın zorluğundan kaynaklanmaktadır.

Birçok  yetişkin insan boşanma sonrası hayatını yeniden düzenleme  ve yeni bir ilişkiye başlama eğilimindedir. Bu doğal dönemde yetişkinler birçok yeni birliktelikler yaşayabilirler. Ancak çocukların yalnızca uzun süreli, ciddi ilişkiler olacağı düşünülen kişilerle tanıştırılmaları önerilir.

Yapılan araştırmalar, boşanma suretiyle ayrılan kişilerin 3 ile 5 yıl sonra yeniden evlendiklerini ortaya koymaktadır. Erkeklerin yeniden evlenme oranı kadınlara göre daha fazla ve daha çabuktur. Birçok erkek ve kadın ilk evliliklerinde tecrübesiz olduklarından dolayı hatalar yaptıklarını ve bu hatalardan ders alarak artık gerçek sevgiye ve ortak güzel ilişkiye hazır olduklarını hissederler ve yeniden evlenirler ( Gestoff, 1975).

İkinci evlilik bir önceki evliliğin  bir benzeri olabilir ancak oluşan aile ortamı kesinlikle birinci evliliğin benzeri olamaz. ( Bilen,1983)

İkinci evliliklerde karşılaşılan en büyük sorunlardan biri  çocuklardan gelen tepkilerdir. Yeni ve mutlu  bir aile kurma aşamasında çoğu çocuk uygun yaklaşımlarla yeni kişiyi kabullenir. İlk yapılması gereken bu haberin çocuklara özenle verilmesidir.

Evlilik kararı yetişkinlerin kendi hayatları ile ilgili karardır. Ebeveynin bağımsızca aldığı kararını çocukla başbaşayken, başka kimsenin  olmadığı sakin bir ortamda söylemesi çocuğun rahatça tepki göstermesine yardımcı olur. Ancak evlenmek için çocuktan izin istemek hem çocuğun yetişkin  hayatını yönetmesine hem de yaşına uymayan sorumlulukların altına girmesine yol açar.

Çocuğun seveceği yerlere,  ikinci eş adayı ile birlikte  yapılan  kısa geziler tanışma ve alışmanın zorlamadan yapılmasına yardımcı olur. Abartılmadan yapılan görüşmeler çocuklara daha çok güven verir. Kişiyi sevdirmeye yönelik çabalar ise zorlayıcı ve itici olabilir. Çocuk ve ikinci eşin birbirlerini tanıması, güvenmesi ve sevmesi için sabırlı yaklaşmak yeterince zaman tanımak gerekir.

Çocuklar yeni evliliğe ne kadar hazırlanmış  ve bu evliliğe ne kadar hoşgörü ile bakmış olularsa olsun bir takım problemlerin yaşanması muhtemeldir. Gerçekte çoğu çocuk uzun bir süre öz anne ve  babasının tekrar birleşmesini ümit eder. Yeni evlilik haberi ile çocuğun bu hayali  de son bulmuş oluyor.

Gerek evlenen kişiler gerekse  çocuk, önceleri bazı zorluklar yaşayacaklardır. Özellikle ilk zamanlarda  çocuklardan yeni gelen ebeveyne anne ya da baba diye hitap etmesi istenmemelidir. Zaten çocuklar; bu kişiye abla,ağabey, teyze, amca diye hitap ederek tepkilerini dile getirirler.

Üvey ebeveynlerin yaşayacağı bir takım sıkıntılar bulunmaktadır. Özellikle çocuğa karşı geliştireceği uygun duygusal yakınlık derecesi, çocukla ilgili karar verme hakkı ve sorumluluğu, çocuğa sergileyeceği disiplin miktarının doğruluğu ve mali  sorumlulukları konusunda  tam emin olamazlar ( Eisenberg & Lewis, 1979 ).

Yeniden evlenme durumunda büyük yaştaki çocukları küçük çocuklara göre daha az etkilenmektedirler. Bu durum büyük yaştaki çocukların daha mantıklı düşünebildikleri ve kendilerini daha bağımsız olarak idare edebildikleri ile açıklanabilir. İkinci evlilik çocuk küçükken gerçekleştiğinde ya da ergenlik dönemi sonrasında gerçekleştiğinde çok daha az zorluk yaşandığı gözlenmektedir. Özellikle ergenlik döneminin başları ise uyum güçlüğünün en yoğun yaşandığı dönemdir. Çocuğun ikinci eşle yaşayıp yaşamayacağı da önemlidir. Babasıyla yaşayan bir çocuğun annesinin evlenmesi ya da annesiyle   yaşayan bir çocuğun  babasının evlenmesi farklı algılamalara  yol açar. Genellikle ikinci eşle yaşamayan çocuklar ikinci eşi annesinin ya da babasının eşi olarak algılar.
Anneyle yaşayan kız, anneyle yaşayan erkek, babayla yaşayan kız , babayla yaşayan erkek olmak da ikinci eşe bakışı  etkiler. Anneleriyle yaşayan erkekler ve babalarıyla yaşayan kız çocuklar kendilerini evin erkeği ya da kadını olarak görebilir. Bu durumda eve yeni gelen kişi onun rolünü de elinden alacaktır. Gerçekte hiçbir çocuk anne ya da babasını karşı cinsten biriyle paylaşmak istemez. Dolayısıyla üvey anne veya babayı düşman, öz anne ya da babasının  sevgisine bir rakip, davetsiz misafir olarak görebilir ve yeni gelen kişiye birden yakınlaşamayabilir.

Çocuk kendi annesini ya da babasını her zaman istemektedir. Artık öz ebeveynlerinden biri kesin olarak  yanında olmayacaktır. Bu nedenle bir güvensizlik yaşayacak ve yanında kaldığı ebeveyne daha da yakınlaşacaktır.

Çocuk zaman zaman  giden ebeveyne karşı düşmanca duygular taşıyabilir zira onu bırakıp gitmiştir. Duygularını transfer ettiği ebeveyn de günün birinde evlenmek suretiyle onu ikinci plana itmiştir. Bu konuda çocuğun aklında değişik ve karmaşık sorular oluşmaktadır. Örneğin, “Acaba beni bu yeni eşin gelmesine rağmen eskisi kadar sevecek mi?” gibi düşünceler çocuğun zihnini fazlasıyla meşgul edecektir.

Üvey ebeveyn ise başta iyi niyetine rağmen, çocukların yarattığı sürekli güçlükler karşısında ümidini yitirmeye başlar. Bu durumda üvey ebeveyn ile çocuk arasındaki sorunları çözümlemede ve dengeyi sağlamada  öz ebeveyne daha çok görev düşmektedir. Bu ortamda kesin yargı içeren cümleler söylemekten kaçınmak gerekir.  Bazen ebeveyn evlendiği kişi ile çocuğunun yaşadığı sıkıntılar yüzünden suçluluk duyabilir, hatta evlendiğine pişman olabilir.

Evlenen kişiler her şeyden önce çocuklu biriyle evlenmiş oldukları gerçeğini kabul etmelidirler. Daha sonra çocuğu  her yönüyle tanımaya, anlamaya çalışmalı, ona zaman tanımalı ve sabırlı olmalıdırlar. Eve yeni gelen ebeveynin söyleyeceği “ Senden beni hemen sevmeni  ve kabul etmeni bekleyemem, çünkü beni yeterince tanımıyorsun ancak ben de seni yeterince tanımıyorum, istersen önce birbirimizi tanımaya çalışalım, ne dersin ?” gibi sözler her şeyden önce çocukta; karşısındaki kişinin onu anladığını ve zaman tanıdığı fikrinin yerleşmesine neden olacaktır.

Çocukların yeni evlilik gerçekleşmeden önce aile yaşantılarından bazı alışkanlıkları ve değerleri taşıdıkları unutulmamalıdır. Buna ilaveten eğer ebeveynlerden biri ölmüşse, o dönemde yaşanan zorlukların  çocuk üzerindeki etkisi kolay geçecek türden değildir. Ölen ebeveyn idolleşiyor. Zihinsel olarak çocuğun kafasında öyle özel bir yerde oluyor ki bunu yeni eşin ne yapsa kapatması mümkün olmuyor. Ölen ebeveyn  ütopik bir şekilde hatırlandığından ona denk ebeveynlik yapmak çok güç oluyor. Ya da boşanma sonucunda ebeveynlerden biri gitmişse yine çocuk üzerindeki etkisi önem taşımaktadır. Boşanma öncesi ailede yaşanan  gergin günler, çocuğun suçluluk duymasına, değersizlik duygusuna kapılmasına neden olur.

Çocukların bir bölümü boşanma olayında kendilerini suçlu hissedip, yaramazlık yaptığı ya da anne babasını üzdüğü için anne babasının ayrıldığı duygusuna kapılabilir ve durumun tek sorumlusunun kendisi
olduğuna  inanır.

Özellikle erkek çocukların yaşadığı bu gibi duygular genellikle ödipus karmaşasından kaynaklanan sorunlarla ilgilidir. Erkek çocuk babasının ayrılmasını kendi bilinç dışı ya da bilinçli isteklerinin gerçekleşmesi biçiminde yaşar ve bundan dolayı suçluluk duyar. Evden ayrılan kişi anne ise , benzer duygular kız çocuk için de geçerlidir. Boşanma olayını terk edilme olarak yaşayan çocukta , kendisinin değersiz olduğuna inanır ( Geçtan ,1982). Anne ve babanın ayrı ayrı çocuğun gözünde taşıdığı önem dikkate alınırsa bu hiç de kolay bir durum değildir. Ebeveynlerin bu konuda dikkatli olmaları gerekir.

Üvey anne çocuklarla rahat iletişim kurabilmenin yollarını aramalıdır.
Yaşanan problemleri çözümleyici olmalı, problem yaratıcı konumunda olmamalıdır. Çocukların annelerine karşı duydukları sevgiye saygı göstermeli,  annelerinden bahsetmelerine izin verilmelidir. Eğer anneleri yaşıyorsa onu ziyaret etmelerine izin vermeli hatta çocukları bu konuda teşvik etmelidir. Eğer anneleri ölmüşse, annenin mezarını ziyaret etmelerine imkan vermeli gerekirse bunu birlikte yapmalıdırlar.  Eğer istiyorlarsa çocukların odalarına annelerinin resmini asmalarına izin vermeli, anneleri konusunda yaşadıkları duyguları çocuklarla paylaşmalıdır.

Bütün bunları yapmak başlangıçta zor olabilir. Ancak çocuğu üvey anneye yaklaştırmada son derece etkili bir yaklaşımdır. Aynı durum üvey baba için de geçerlidir. Zira eve gelen üvey babanın da yaşayacağı bir çok sorunlar olacaktır. Her ne kadar yapılan araştırmalarda  babaların daha az sorunla karşılaştığı görüşü yaygınsa da, yine de üvey  baba olmak kolay bir durum değildir.

Sonuç olarak yukarıda bahsedilen sıkıntılı durumlardan kurtulmak kişilerin elindedir. Yaşanan  zor günleri en aza indirmek tarafların anlayış, hoşgörü ve işbirliği ile mümkün olacaktır. Ayrıca aile içi hiyerarşik düzenin korunması da önemli ve gereklidir. En fazla etkilenen ve ileride bu etkilenmenin yarattığı sorunları yaşayacak olanın çocuk olduğu düşünülürse en fazla görev ebeveynlere düşmektedir.

Zafer Selma Köktuna
Uzman Ergen, Yetişkin, Çift ve Aile Terpisti

KAYNAKÇA:
Tuzcuoğlu, Necla. (1995) “Yaşadıkça Eğitim Dergisi”, Ocak/şubat sayısı s:10-12.
Dattilo, Frank. (1998) “Case Studies in Couple and Family Therapy”,The Guilford Press.
Nazlı, Serap. (2000) “Aile Danışması”, Nobel Yayın Dağıtım.
Özgüven, İbrahim Ethem. (2000) “Evlilik ve Aile Terapisi”, PDREM Yayınları.
Toparlak, Derya. www.internationalhospital.com.tr Kadın Sağlığı bölümü.

Forumdan Yorumlar (10)

  1. naz 03 Ekim 2012

    merhaba ben 32 yasiındayım 1 yıl önce resmen boşandım .çouğum yok.bir erkek arkadaşım var kendisi subay.3 yaş küçük benden 6 yaşında bir oğlu var eski .eşi onu doğururken vefat etmiş.anne ve babası bakıyo.ama hayatının merkezi oğlu.çok düşkün.evlenicez yakında ve oğlu ile birlikte yaşıcaz.ben antalya merkezde yaşıyorum.kimden nasıl bi tutum izlemem gerektiği ile ilgili yardım isticeğimi bilmiyorum.e- postama yanıtlarsanız çok ma çok sevinirim.bu arada ben meningomiyolosel sekeli hastasıyım.lütfen bana yardımcı olun

  2. seven 04 Şubat 2012

    Merhaba.Benim ilk,eşimin 2.evliliği ve ilk eşinden 3 tane oğlu var.Onlara karşı elimden geldiğince çok dikkatli davranıyorum,yanlış anlaşılmamak için ve bu beni çok yoruyor.Ne olursa olsun,hiçbir çocuk kendi çocuğun gibi olamaz,onlara zarar gelmesini asla istemem ama onları canı gönülden de sevemiyor insan.Ve eşimin sadece benim Anne olmaya hakkım olduğu için çocuk istediğini anladım.Açıkçası bu beni çok üzdü.Yani kendisi benden çocuk istemiyor.Benim anne olmaya hevesim olduğu için istiyor.Bu hatayı ben yaptım,kimse yapmasın.Boşuna dememişler davul bile dengi dengine.İlla ki sorunlar çıkıyor;(((

  3. suzan 08 Ağustos 2011

    eşimin kız arkadaşına sinirlenip de görücü usulü ile yaptığı;2 aylıkken bitirmek isteyip de gebelikk nedeniyle bitiremediği evliliğinden bir oğlu var.biz evleneli 2yıl oldu 4aylık bi kızımız var oğlu beni çok seviyor en başından beri bütün doldurmalara ragmen sevdi beni.Hatta bana anne demek istiyor lakin ben karşı tarafı düşünerek annen üzülür deyip kabul etmiyorum.Bende onu seviyorum fakat zaman zaman onun benim kızımla eşit olmasına eşimin onu seviyor olmasına tahammül edemiyorum çünkü tiksiniyordum dediği bi kadından hiç istenmeyen bi çocuk, sevmediğiyle birlikte kalmak zorunda olmasının sebebi.lakin benimle evlenebilmek için 3 yıl ugraştı kızımızı çok istedi çok da seviyor.oğluda seviyor.ama bende içten içe bi kıskançlı ve sonrasında içten içe pişmanlık mevcut.oğlunu seviyorum lakin o kadınla ortak bi parçaları olduğunu düşününce ve oğlu her baba deyişinde benim içimde büyük bi kızgınlık istememezlik oluşuyor bu halimden mutlu değilim bende boşanmış bi ailenin çocuğuyum ama elimde değil neden ilki ben değilim neden ilk çocuğu benim çocuğum değil nasıl eşit olurlar die düşünmekten sinirlenmekten kendimi alıkoyamıyorum

  4. İkinci bahar 28 Nisan 2011

    Merhaba bende esimin 2. Eşitim benim ise ilk esimin ilk evliliğinden bir oğlu var fakat evlendik iki sene hiç arayıp sormadı sonra benim israrlarimla iki ayda uç dört sefer aldık bı kızımız var istedim ki kardesler birbirini küçükmem tanısın sevsin ama altı aydır yine almıyor bende bosverdim artık sanki ılerde kıymet mı bilecekler cocukları icin insan olup evliliklerini kurtarsalardi dicem ama temeli sağlam olmayınca en ufak sorunda yıkılan evliliklerin enkazında en çok yaralanan cocuklar oluyo malesef size tavsiyem Gecmisi bırakıp kendi evliliğinize ve geleceginize adapte olmanız beni sadece kendi cocuğum ilgilendiriyor artık ve böyle çok daha mutluyuz eşimde eski evliliğinden ve esinden olan nefreti ve umursamazlığı yüzünden oğlunu bile hayatından çıkarmış durumda Buda benim sorunum değil

  5. sedata 28 Aralık 2010

    bende bu konuda mağdur insanlardan biriyim ayrıca eşimin ikinci evliliği benim ilk ve çocukları var bizimle yaşamıyorlar evlenmeden önce halledbileceğimi düşünmüştüm ancak yaşadığım tecrübeler asla halledilemez ve ciddi bir problem olduğunu gösterdi eşim çocuklarıyla en ufak problem yaşadığınıda beni suçluyor bazen sözle bazende hareketleriyle 3 senelik evliyim ve hala bu konuda bir adım ileri gidemedik benimde bir bebeğim var dikkatimi ve bütün özverimi ona yöneltmiş durumdayım ve artık eşimde dahil hiçbişeyle çok meşgul olmuyorum bu durum çok yoruyor çünki beni ve sadece üzülüyorum allah benim ve benim durumumda olan herkesin yardımcısı olsun ben geç kaldım ama çocukları olan bir erkekle evleniyorsanız acele etmeyin ve çocuk yapmayın. . .

Konu ile ilgili yorum yapmak ve yorumların tamamına ulaşmak için tıklayınız