 | Bu yazımda bana gelen bir mail ve siteye gönderilen bir mesajı analiz etmeye çalıştım. Amacım iletişimde yaşanılan sorunların nereden kaynaklanabileceğini örnekleyerek anlatmak.
Siteye gönderilen mesaj:
"Moderatörü olduğum hatunca net'te daha önce yayımnlanan psikolojikj testlerin şu anda yemek tarifleriyle örtüldüğünü hayretle gördüm. Bu kanala giren pek çok kişinin psikolojik sorunlarını ve kendini tanımaya yönelik sunulan fırsatı değerlendirmek amacında olduğunu düşünüyordum. Ancak yönetim sanırım benden farklı bi düsturu ereklemiş.(Amaclamış anlamına geliyor kelimemiz) Bu nedenle hem yönetimin gözünden kaçan bu amacın sapmasına dair bi uyarı hem de bu tür testlerin ve kişilerin kendilerini tanımaları sorunlarına çözüm arayışını tatmin edebilir diye düşünüyorum. "
Haydi biraz üzerinde düşünelim ve bu yazının aslında ne dediğini daha bilinçli olarak anlamaya çalışalım. Öncelikle belirteyim bu yazı basitçe “Psikolojik Testler Nerde? Ben şu anda testleri yapmak istiyorum ama bulamıyorum. Şu anda bu isteğim engellendiği için rahatsızım, bu durumu hemen düzeltin!” anlamına geliyor.
Fakat kişi ihtiyacını ifade etmek yerine daha dolaylı yollara giriyor ve iletişimde yanlış anlaşılmalara yol açabilecek duygusal mesajlar gönderiyor. Aşağıda hangi ifadenin nasıl anlaşılabileceğini göstermeye çalıştım. Böylece başkaları ile iletişiminizde yanlış anlaşılmaları önlemek için daha dikkatli olabilirsiniz.
Karışık İfade:
“Moderatörü olduğum hatunca net'te daha önce yayımnlanan psikolojikj testlerin şu anda yemek tarifleriyle örtüldüğünü hayretle gördüm.”
(Kişi sitede daha önce moderatör olduğunu ifade etme gereği duymuş (Konu ile ilgisi ne olabilir?). Ayrıca testlerin olmamasından dolayı duyduğu şaşkınlığı anlatmaya çalışmış (Bu ifadenin amacı nedir? kötü hissettirmek?). Son olarak yemek tarifleri bölümünün gereksiz olduğunu vurgulayarak psikoloji testlerinin daha önemli olduğunu söylemeye çalışmış (Herkes aynı fikirde değilse ne olacak?)
Doğru Yaklaşım:
"Psikolojik testleri aradım bulamadım. Bence bu sitede testlerin olmaması büyük bir eksiklik. Acaba testlerin ne zaman yeniden yayınlanacağını bana bildirebilir misiniz? "
(Bu mesajda her hangi bir karışıklık bulunmuyor. Gayet açık bir şekilde kişi sorusunu, ihtiyacını ve çözümü saygı çerçevesi içinde iletiyor)
Doğru Yaklaşım:
Bir süredir yemek tarifleri isimli bir bölümün sitede yayınlandığını görüyorum, bu bölümün bu site için uygun bir bölüm olmadığı kanaatindeyim. Çünkü sitenin kişisel gelişim ve psikoloji konuları üzerinde tartışma amacı ile pek bağdaşmadığını ve bu tür bir bölümün insanların kişisel gelişimi yada psikolojik sorunları ile ilgili bir katkısı olmadığını düşünüyorum.
(Bu paragrafta kişi iki konuyu bir birine karıştırmadan fikirlerini ifade etmiş ve yapıcı olarak siteyi eleştirmiş. Her hangi bir suçlama olmadan düşücelerini yansıtmış.)
Karışık İfade:
“Bu kanala giren pek çok kişinin psikolojik sorunlarını ve kendini tanımaya yönelik sunulan fırsatı değerlendirmek amacında olduğunu düşünüyordum.”
(Bu cümle ile kişi siteye giren pek çok kişinin amaçları ile ilgili olarak hayal kırıklığına uğradığını ifade etmiş. (Evet insanlar farklı amaçlar ile siteye girebilir. Fakat bu gözlemden dolayı hayal kırıklığı yaşadığını ifade etmenin amacı nedir? Suçlu hissettirmek?)
Doğru Yaklaşım:
Bu kanala giren pek çok kişi psikolojik sorunlarını çözmeye ve kendini tanımaya çalışıyor. Nitekim testlerin bu amaca hizmet eden önemli bir bölüm olduğunu ve kaldırılmasının sitenin amacından sapmasına yol açabileceğini düşünüyorum.
(Bu kişi açık bir şekilde düşüncelerini ifade ediyor. Her hangi bir duygusal yükleme hissedilmiyor.)
Karışık İfade:
“Ancak yönetim sanırım benden farklı bi düsturu ereklemiş.(Amaclamış anlamına geliyor kelimemiz). Bu nedenle hem yönetimin gözünden kaçan bu amacın sapmasına dair bi uyarı hem de bu tür testlerin ve kişilerin kendilerini tanımaları sorunlarına çözüm arayışını tatmin edebilir diye düşünüyorum.”
(kişi yönetimin kendisinden farklı bir karar almış olduğunu ifade etme ihtiyacı duyuyor (Farklı kararlar almak yanlış mı? Amaç şüpheye düşürmek mi?). Düsturu ereklemiş kelimeleri daha sonra parantez içinde açıklanmış (Amaç daha kültürlü olduğunu göstermek mi? Kafa karıştırmak? Küçümsemek?) İkinci cümlede “yönetimin gözünden kaçan” ifadesi ile yönetime uyarıda bulunulmuş (hata olduğunda hem fikir miyiz? Gözümden kaçtığına dair fikir nerden geliyor? Amaç bu konudaki rahatsızlığından dolayı sorumlu hissettirmek mi? Yetersizlik duygusu aşılamak? Başarısız hissettirmek?) Hata olarak düşünülen bu durumun düzeltilmesi için uyarıda bulunulmuş. (İsteklerin yapılması için duygusal baskı?) Kişi cümlesini insanların kendilerini tanımalarına yardımcı olacağını vurgulayarak bitirmiş. (İnsanların kendilerini tanıyabilecekleri başka hiç bir bölüm yok mu bu sitede? Amaç kötü hissettirmek mi?)
Doğru Yaklaşım
Yönetimin benim düşündüğümden daha farklı amaçları olabilir fakat gözden kaçmış bir hata olabileceğini düşünerek sitede testlerin görülmediğini haber vermek istiyorum.
(Burada kişi yönetimin kendisi ile aynı fikirde olması gerektiğini vurgulamıyor. Bunun için her hangi bir zorunluluk olduğunu hissettirmiyor. Kişi kültürel olarak daha üstün olduğunu gösterme ihtiyacı duymuyor yada suçlayıcı bir yaklaşımda bulunmuyor. Düşüncelerini saldırıda bulunmadan, yükleme yapmadan ve saygı sınırları içinde ifade ediyor. Ayrıca yapıcı olmaya çalışıyor.)
Yukarıdaki örneklerde görüldüğü gibi iletişimi yokuşa süren yaklaşımlar genelde öfkelenince, kızınca yada negatif hissedince bu duygulara göre hareket edince ortaya çıkıyor. İstekler gerçekleşmediğinde doğal olarak kişiler öfkelenebilir, kızabilir fakat ne yazık ki kişi duygularını kontrol etmeyi başaramaz ise iletişim eleştirme, suçlama, yerme, saldırma, zorlama, yada baskı yapma tarzına dönüşebilir ve karşınızdaki kişinin sizi tam olarak anlayabilmesini güçleştirir. Çünkü duygusal mesajlara duygusal cevaplar verilecektir. İnsanlar kendilerini suçlanmış hissederse, savunma ihtiyacı duyar ve karşısındaki kişiye tepkili cevap verir. Oysa anlatılmak istenen oldukça basit bir konu olmasına rağmen. Bu gerçek hayattaki ilişkilerimizde de geçerlidir. Örneğin eşinizin eve geç gelmesine kızmış iseniz, eşinize iğneli, saldırgan, suçlayıcı yada duygu sömürüsü yapan bir mesaj iletmeden önce durun ve düşünün, gerçekten ne söylemek istiyorsunuz? "Eve geç kalmandan dolayı üzüldüm ve daha erken gelmeni umud ediyordum...", "Seni özledim...", "Beni artık önemsemediğini düşündüm ve çok üzüldüm..." Yapıcı olabilmek, sağlıklı ilişkiler kurabilmek ve özellikle karşınızdaki insanın sizi duyabilmesini sağlamak için önce duyguların kontrol edilmesi sonra ihtiyaçların bilinçli olarak algılanması ve son olarak düşüncelerin açık ve net olarak, duygusal yüklemelerde bulunmadan ifade edilmesi gerekir.
Bu konuda ikinci bir örnek ise geçen gün mail ile bana geldi...
Şizoid Kişilik Bozukluğu makelenizde büyük hatalar var. Bakın Wikipedia dünyanın en büyük özgür ansiklopedisi neler diyor okuyun, karar verin. http://en.wikipedia.org/wiki/Schizoid_personality_disorder Türkçe olarak verdiğiniz hizmeti takdir ediyorum. Ama keşke Google aramada Türkçe dilinde en başta çıkan sitelerimizdeki bilgiler daha özenli eklenmiş, daha başarılı çevirilerle güçlendirilmiş olsun.
Bu maili analiz edelim ve alıcı üzerinde ne tür etkiler bırakabileceğine bakalım…
Saldırgan İfade:
Şizoid Kişilik Bozukluğu makelenizde büyük hatalar var. Bakın Wikipedia dünyanın en büyük özgür ansiklopedisi neler diyor okuyun, karar verin.
(“Yazın yanlış, oku ve doğrusunu öğren” demeye mi getirmiş? Amaç yetersiz hissettirmek? Başarısız hissettirmek? Utanç duymasını sağlamak? Küçümsemek? Aşağı hissettirmek? Peki ama bu iddiaların aslı var mı?)
Doğru İfade
Şizoid Kişilik Bozukluğu makaleniz ile ilgili olarak bazı hatalar gördüm. Aşağıda bu hataları listeledim ve neden hatalı olduğunuzu ve nasıl olması gerektiğini ekledim. Görüşlerimin kaynağını incelemek isterseniz lütfen şu adresi inceleyin... http://en.wikipedia.org/wiki/Schizoid_personality_disorder Ayrıca önerilerim konusunda bana katılmıyorsanız sizinle tartışmaktan memnuniyet duyarım.
(Yukarıdaki örnekte kişi hiç bir saldırıda bulunmadan fikirlerini ifade etmiş. Ayrıca yapıcı olmaya özen göstermiş ve doğru olduğunu düşündüğü cevapları eklemiş. Son olarak fikirlerini hangi kaynaktan geliştirdiğini ekleyerek tartışmasını bilimsel olarak desteklemiş. Sadece yapıcı olmakla kalmamış, kişi karşı tarafın farklı düşünceleri olabileceği gerçeğine saygı gösterip, kendisini ifade edebilmesi için imkan vermiş. Böylece her hangi bir zorlama yada baskı olmadan kişinin farklı düşünmekte serbest olduğunu ifade etmiş. )
Özetle anlatmak istediğim saldırmak, suçlamak, yapılanları acımasızca eleştirmek, beğenmediğimiz bir şeyler olduğunda tuh kötü kaka demek, agresif yaklaşımlar ile sindirmeye çalışmak, imalar, iğnelemeler, alaycı yaklaşımlar, küçümsemeler, aşağılamalar, üstün gözükme çabaları, baskılar, zorlamalar bizi hiç bir yere götürmez... Bu tavırlar yanlış anlaşılmalara, kırgınlıklara, mutsuzluklara, iletişim bozukluklarına yol açar ve insanların bir şeyler üretmeye olan şevkini yok eder.
Yapılanların üstüne bir taş daha koymak ve birlikte daha iyiye ulaşmak için çabalamak bizi geliştirecek ve yukarılara çıkmamızı sağlayacaktır. Fakat kaş yapalım derken göz çıkarmayalım: gerçekçi olmak yada dürüst olmak demek, her düşündüğümüzü olduğu gibi söylemek yada sürekli olumsuzlukları ifade etmek anlamına gelmez. Olumsuzlukları yada hataları eleştirirken bile yapıcı olabilmek, karşıdaki insanı incitmeden, zarar vermeden yaklaşmak insanlar ile iletişimimizi büyük bir oranda geliştirecektir...
Saygılarımla
Çiğdem Alper | |
