Nasil gel gitli moralden kurtulabiliriz ?
Simdi mutluluk belli bir zamanda yasama kalitemizden tatmin oldugumuzu belirtir.
Maalesef çogu zaman mutlulugu dis etkenlere göre belirleyebiliyoruz.
Degisimi bizim elimizde olmayan dis etkenlere göre mutlulugumuzu belirlemek gel gitli bir moral yapimizin olmasina katki saglayaçaktir.
Gidisatini belirlemedigimiz dis etkenlere göre morale sahip olmaktansa bize ait olan ve AKISINI bizim belirledigimiz iç degerleri ve kendi pratik hareketlerimizi gelistirmeliyiz.
Bu içimizdeki degerlerin kontolü bizde oldugu için degisimide gene bizim seçenegimiz olaçaktir. Yani kisacasi gidisati elimizde olmayan dis etkenleri degistirmeye çalismaktansa bizim bu dis etkenlere karsi bakis açimiz olan iç degerlere dikkat etmeliyiz
Simdi mutlulugu dis etkenlere göre belirlendigimizi düsünelim.
Örnek : 1) Bugün hava günesli moralim yükseliyor. Hava kötü moralim düsüyor
2) Bugün beni sevdigim insan sürekli ariyor moralim yükseliyor. Aramayi kesti çok kötüyüm
3) Bugün kimse beni aramadi o zaman ben degersizim moralim bozuluyor. Herkes beni ariyor o zaman degerliyim mutlu oluyorum
4) Okulda istedigim 10 yerine 7 aldim o zaman moralim 7 olaçak. On alirsamda on moralli gezeçegim
5) Arkadasim beni dinlemedi o zaman demekki benim dediklerim anlamsiz yada degersiz moralim düsüyor. Benim dediklerimi herkes dinliyor moralim çok iyi.
6) Bugün gene is bulamadim moralim çok düsüyor artik basaramayaçagim. Bugün bir görüsme var.çok mutluyum. Görüsme sonuçsuz oldu çok kötüyüm. Görüsmenden sonra geri aradilar fikirlerini degistirmisler çok mutluyum.
7) Arkadas sayisi 0 kurtarin beni, 1-2 mutluyum, sayi 3… çok mutluyum

Yapaçak hiç bir sey yok çok kötüyüm bir çok yapaçak sey var mutluyum
Buralarda gözüktügü gibi kisi kendi içinde daha sabit degerler kuramadigi için ve disa dönük bir mutluluk anlayisi oldugu için gel gitli bir moral yapisininda olusmasi dogal oluyor.
Simdi içe dönük, yani kontrolü KENDI elimizde olan bakis açisina ve pratik hareketlere bakalim. Oyni olaylara kendi degerlerimizle baktigimizi düsünelim
1 ) Havanin güzel yada kötü olmasi beni etkilemiyor ikisindende ayri mutluluklar ayri heyecanlar yasayabilirim. Ayrica bir plan yaparken hava sartlarinin kötü olabileceginide düsünmem, o yok degilmis gibi saymamam lazim. Havaya göre farkli plan yapma kabiliyetimi gelistiririm
2) Sevdigim bir insan daha az ariyorsa kötü duygulara kapilmadan önce kendisi ile konusur sebebini ögrenmeye çalisirim. Beklentilerimi iletirim. Onun kötü bir durumdan geçip geçmedigini gözden geçiririm. Yada eger iliskide bir zayiflama varsa bunun nedenlerini ögrenmeye çalisirim
3) Herkesin beni aramamasi benim degersiz oldugum anlamina gelmez.çevrede önemli bir sorun olup olmadigina bakarim. Aramayan ve çok sevdigim kisiler varsa bunlardan sebebini ögrenmeye çalisirim farkinda olmadan insanlari üzmüs olabilirim, insanlik hali, kimin nerde yarasi var bilemezsin. Eger sorun varsa bu sorunu çözerek arkadaslik iliskilerimi ve kisisel gelisimimi daha üst seviyeye çikaririm.
4) Okulda aldigim not ile kisesel degerimi bir tutmam. Not belli bir zamandaki çalisma kabiliyetimin, moral halimin, hocanin degerlendirmesin bir toplamidir ama kendim ile bu notu bütünlestirmem. Daha iyi bir not istiyorsam ya çalisma saatlerini yükseltmeliyim yada çalisma yöntemimi gözden geçirmeliyim (mesela), ayrica hocadan yanlislarim üzerine tartisabilirim ve tavsiyeler alabilirim, aynica hayati sadece okul duvarlarina kisitlamam, okulu basaramamak hayati basaramamak anlaminada gelmez.
5) Arkadasimin beni dinlememek için bir çok sebebi olabilir. Eger beni dinlemedigini hissediyorsam bunu onunla paylasirim. Bir insanin beni dinlememesi ile konustugum sözlerin degerini bir tutmam. Eger ben mantikli konustuguma inaniyorsam bu degere sahip çikarim. Ama karsidaki insan dinlemiyorsa bunu anlamaya çalisirim. Kisi kötü bir halde olabilir. Çok hizli konusmalari algilamayabilir, yada ben asiri konustugum, karsilikli alis veris olmadigi için kisinin ilgisini çekmemis olabilir.
6) Eger issiz isem günlük saatlerimi buna uygun kullanirim, sanki çalisiyormus gibi. Evdede baska seylerdede çalisma hayatindan kendimi dislamam. Ille maasli bir iste çalismakta gerekmiyor. Ev hayatinda dost çevresinde bir üretim içinde olurum ve üretimin kisisel gelisime kattigi degerlerden mutlu olurum (Bu çok çok önemli eger pasiflik içine düsmek istenmiyorsak). Moralimi bozmak yerine aradigim is alinin su anda ne kadar gelisimde oldugunu arastirim. Yani aradigim is alaninda gerçekten çalisanlara ihtiyaç varmi. Is arama yönteminde degisiklikler yapmaya ihtiyacim varmi. Is aradigim yerlerde kendine güvenen bir insan imajinimi veriyormuyum yoksa bitmisim ben imajinimi.
7) Kisi herseyden önce kendisi ile bir bütün olmali kendi ile barisik olmali. Baska insanlarin benim yanimda olup olmamasi benim kendime olan güvenimi yitirtmemeli. Benim hayatta bir amacim, gelisimim, kisesel hobilerimde olmali. Ama tabiki insan sosyal bir varlik oldugu için bunun gelisimi için sürekli ögrenimler içinde olmali.
Eger bazi arkadaslar ile iliskiler olmadiysa MUTLAK ayni hatalarin tekrarlanmamasi için kendi eksikliklerimide gözden geçiririm .

Hayata bakis açimi çok genis bir çerceveden bakarim baska insanlarin hayat tarzindan iyi seylerden örnek alabilirim. Insan gelisen ve sürekli degisen bir varliktir SIKILMADA hayatinizda yeterince bir HAREKETLILIK ve DEGISIKLIK olmadigini gösteriyordur. Bu hareketliligi, degisikligi nasil hayatima katabilecegimi düsünürüm