'Cover' kültürü çağındayız
 
Yaşadığımız dünyada artık yeni bir şey üretilmesi insanları ürkütüyor. Belki de bu nedenle yeni bir tür çıkmıyor, müzisyenler 'cover' yapmakla yetiniyorlar




Bu konuyu yazan : HASAN BÜLENT KAHRAMAN

Bir süredir dikkatimi çeken bir şey var. Nerede bir parça müzik çalınsa kulak kabartmaya başladım. Ben esasen bir arkadaşımın saptadığı üzere müzik bağımlısı birisiyim. Onsuz duramam. Ne var ki, dinlediğim müziği kendim seçmek isterim. Öyle ses olması için müzik çalanlardan değilimdir. Buna mukabil son zamanlarda radyonun, televizyonun sesine kulak kesiliyorum. Bunun tek nedeni artık yeni bir şey duyamıyor olmam. Çok hazin ve şaşırtıcı bir durum ve gerçek, şu belirttiğim şey. Nedeni karmaşık. Kendi tercih ettiğim müzikleri öne alarak açıklamaya çalışayım.
Soruna klasik Batı müziği açısından bakılacak olursa bu müziğin artık tamamlandığını belirtmek şart. Batı klasik müziği artık daha fazla üretilmeyen bir şey. Ne zaman tamamlandığını söylemek zor belki, fakat 20. yüzyıl bu müziğe önemli bir kopuş getirdi. Bu kopuş bana göre Stravinski'yle oldu. Stravinski'nin müziği bütün ayrıksılığına rağmen hâlâ klasik müziğin kurallarına bağlıydı. Onu izleyen dönem ise atonal müzikle iş bambaşka bir noktaya taşındı. Diğerleri yapıyı, dokuyu bütünüyle değiştirdiler. Kuşkusuz o müzikler de yüksek kültürün bir parçasıydı. Ama o müziği deneysel bir müzik diye tanımlamak daha doğru olacak. Bugün de senfoni, süit, konçerto yazanlar var. Fakat işin çehresi, amacı, anlamı bir hayli değişmiştir. Yani klasik müzik denildiğinde akla gelen isimler bakımından bu işin tamamlandığını vurgulamak gerek. Giderek bu müzik bir performans müziği niteliği kazanmıştır. Mozart'ın Haffner Senfonisini biliriz. Mesele onun bugün yeni bir şef ve orkestra tarafından nasıl yorumlandığını izlemektir. Yeni bir tını yakalama arayışındaki bu konserleri izlediğimizde artık 'anıtsal' şefler döneminin bile kapandığını görüyoruz.

KLASİK OSMANLI MÜZİĞİ BİTTİ!
İkinci çember benim için Klasik Osmanlı müziğidir. O müziğin durumu daha da vahimdir. Tıpkı klasik Batı müziği gibi o müzik de tamamlanmıştır, hatta bitmiştir. 1940'larda, kimilerine göre neoromantik/klasik dönem denilen, özünde makamlara saygılı küçük şarkı formundaki parçaları içeren hamlenin arkası gelmemiştir. 19. yüzyıl ikinci yarısında hatta 20. yüzyıl başında bu müzik dinsel bir müziğin ekseninden tamamen koparak sekülerleşme cihetine yönelmiş fakat büyük bir hamle yapamamıştır. Yapabilseydi, klasik Batı müziğininkine benzer bir ek gelişme sağlayabilirdi; ama bu da onun dokusuna aykırıydı. Geriye o müzik üretiminden hiçbir şey kalmadı. O kadar ki, Batı müziğinde karşılaştığımız yenilik yaratma sisteminden bile söz edemiyoruz. Yukarıda söylediğim gibi bugün hâlâ bize büyük hazlar tattıracak bir Shostakovich yorumundan söz edebiliyoruz ama Zaharya, Itri, Kömürcü Hafız yorumları yok. O müzikler bizden çağlar ölçüsünde uzak ve toprağa gömülü.
Üçüncü halkada benim için caz var. Durum diğerlerine oranla biraz daha iyi denebilir. Hâlâ iyi kötü bir izleyicisi var. Dünyanın her yerinde festivaller düzenleniyor. Fakat cazın büyük çağlarıyla karşılaştırıldığında bunların çok cılız şeyler olduğunu yazmak gerekiyor. Bugün büyük cazcılar yok artık. Kalıcı olacak yeni parçalar ise hemen hemen hiç bestelenmiyor. Olup biten tıpkı klasik müzikte yaşanan şeyler: her şeyin bir yorum olması. Yeni caz şarkıcıları lanse ediliyorsa da onları daha ziyade bir pazarlama etkinliği olarak görmek gerekir.
Uzun lafın kısası ben kendi açımdan dinlediğim müziklerin bittiğini biliyor ve ancak tanımladığım şekilde yaklaşıyorum onlara. Bununla birlikte sorun sadece benimle sınırlı değil. Galiba, yeni müzik yapmak bütün dünyada ve tüm müzik alanlarında bitti. Bunun çok çeşitli nedenleri var. Müzik sosyologları yanıtları bulurlar. Fakat içlerinde en çarpıcı olanı herhalde müzikleri üreten çağ/zaman koşullarının değişmişliği. Bu mesela Rock müzik için de geçerli. 1960'ların müziği, 1970'lerin müziği artık bir daha üretilecek şeyler değil. O zaman soruyu biraz daha değiştirmek gerek. Bugünün müziği ne? İşte, beni etrafta çalınan müziğe kulak kabartmaya iten de bu.
Bugünün müziği diye bir özgün müzik yok artık. Haksızlık etmeyeyim veya çok kaba bir şey söylemiş olmayayım ama bugünkü müziğin yüksek kültürle ilgili kısmını belirttim. Popüler kültürle ilgili olanı da aşağı yukarı aynı şey: yeni müzik yazılmıyor daha ziyade eski müzik yeniden yorumlanıyor. Buna da 'cover' deniyor. Ya aynı şarkıcı kendi müziğini bugünün tınısıyla yeniden yorumluyor ya da bir başkası onu alıp yeniden 'yorumluyor'. İşte, Orhan Gencebay, bir dönemin 'arabesk' diye tanımlanan parçalarını bugünün müziği haline de getirdi. Burada hazin olan, gerçek anlamda yeni bir yorum boyutunun işin içine karışmaması, sadece tınının değişip çekici bir hal alması.
Bütün bunlar belki de 'postmodern' dediğimiz dünyanın bir 'hali'. Hatta o dünyanın yeni bir boyut kazandırdığı televizyon dizisi kültürünün bir uzantısı. O dizilerin en önemli özelliği değişimin hemen hemen hiç olmamasıdır. Aynı halin çok uzun süre devam etmesidir. İnsanların yenilikten korkar hale getirilmesidir. İşte önce edebiyatı ve nihayet müziği bitiren yanı budur. Yeni bir şey üretilmesi artık insanları ürkütüyor. Hele buna bir de simülasyon kültürünü ekleyince iş bitiyor.
Yaşadığımız dünyaya çok ad verildi ama bir de 'cover' çağı diyelim.

bence insanlar o kadar çok yeni müzik çeşidi yaptılar ki artık saçmalamaya başladıklarını anladılar. bunun çaresini de covar da buldular. hem yeni hem eski herkesin bildiği.
çok iyi bi taktik yani. beğeniyor ve destekliyorum.

söylediklerinize katılıyorum ve sayıları azda olsa yinede üretken beyinler olduğunu düşünüyorum.ben genelde halk müziği ,sanat müziği ve klasik müzik dinlemeyi tercih ediyorum.beste yapamasamda bağlama çalmaya çalışıyorum.

insanlar artık o kadar çok şarkı yapmış ki,şimdi yapacak şarkı kalmamışi neredeyse ve dikkat ettiyseniz şu anda yeni şarkıların çoğu da çok anlamsız sözlerden oluşmakta..yeni çare cover her zaman vardı ama şu anki kadar değildi eskiden

Müzik benim yaşamımın bir parçası ve ben kendi müziğimizi çok seviyorum.